Pod centrum Łodzi powstaje kolejowa trasa, która ma połączyć Łódź Fabryczną z Łodzią Kaliską i Łodzią Żabieńcem. Wyjaśniam, jak przebiega inwestycja, gdzie znajdą się podziemne przystanki, jakie pociągi będą mogły korzystać z tunelu oraz dlaczego w 2026 roku wciąż nie da się podać pewnej daty jego otwarcia.
Najważniejsze fakty o podziemnej kolei w Łodzi
- Około 7,5 km tuneli połączy Łódź Fabryczną z zachodnią częścią miasta.
- Na trasie powstaną trzy przystanki Łódź Śródmieście, Łódź Polesie i Łódź Koziny.
- Inwestycja ma obsługiwać pociągi aglomeracyjne, regionalne i wybrane dalekobieżne.
- W lutym 2026 roku PKP PLK odstąpiły od umowy z dotychczasowym wykonawcą.
- Nowego wykonawcy szuka się w 2026 roku, a pierwsze przejazdy są rozważane najwcześniej w 2027 roku.
Co dokładnie powstaje pod Łodzią
Najprościej mówiąc, tunel średnicowy w Łodzi ma zamienić Łódź Fabryczną z dworca końcowego w przelotowy węzeł kolejowy. Pociąg jadący od strony wschodniej nie będzie musiał kończyć biegu przy Tuwima, lecz pojedzie dalej pod centrum i wyjedzie w kierunku zachodnim.
Cała podziemna trasa ma mieć około 7,5 km. Około 3 km stanowi dwutorowy odcinek od rejonu Łodzi Fabrycznej przez centrum do okolic ulicy Odolanowskiej. Kolejne około 4,5 km tworzą tunele jednotorowe prowadzące do linii kolejowych w kierunku Łodzi Kaliskiej i Łodzi Żabieńca. Łączna długość torów w projekcie to około 17 km.
To nie będzie łódzkie metro
Często porównuje się tę inwestycję z metrem, ponieważ pociągi pojadą pod ziemią, a przystanki znajdą się w centrum miasta. Technicznie będzie to jednak kolej, a nie niezależny system metra. Tunel zostanie połączony z istniejącą siecią kolejową, dlatego skorzystają z niego między innymi pociągi ŁKA, Polregio oraz wybrane składy dalekobieżne.
To rozróżnienie ma praktyczne znaczenie. Nie należy zakładać, że pociąg będzie przyjeżdżał co kilka minut tak jak metro. Częstotliwość zależy od rozkładu, przepustowości torów i organizacji ruchu na całym łódzkim węźle kolejowym.
Trzy przystanki, które zmienią sposób podróżowania
Największą zaletą projektu nie jest sama długość tunelu, lecz jego położenie. Podziemne przystanki mają przybliżyć kolej do miejsc, do których dziś trzeba dojeżdżać tramwajem lub autobusem z dworców położonych na obrzeżach ścisłego centrum.
| Przystanek | Lokalizacja | Znaczenie dla pasażerów |
|---|---|---|
| Łódź Śródmieście | Rejon ulic Zielonej, Zachodniej i al. Kościuszki | Dojście do głównej części centrum, deptaków i komunikacji miejskiej |
| Łódź Polesie | Rejon ulic Ogrodowej i Karskiego | Obsługa zachodniego centrum, Manufaktury i terenów przy Ogrodowej |
| Łódź Koziny | Rejon skrzyżowania al. Włókniarzy i ul. Drewnowskiej | Dogodna przesiadka dla zachodnich dzielnic oraz kierunku Żabieńca |
Łódź Śródmieście
Ten przystanek będzie najbardziej centralnym punktem całej trasy. Z jego okolic pasażer szybko dotrze do ulicy Piotrkowskiej, placu Wolności czy przystanków tramwajowych. W mojej ocenie właśnie ta stacja może najmocniej zmienić codzienne podróże, bo skróci dojście do kolei osobom, które dziś omijają pociąg z powodu niewygodnej przesiadki.
Przeczytaj również: Ile jedzie najszybszy pociąg świata? Odkryj jego niesamowitą prędkość
Łódź Polesie i Łódź Koziny
Przystanek Polesie ma obsługiwać rejon Ogrodowej i Karskiego, a więc obszar ważny zarówno dla mieszkańców, jak i turystów odwiedzających Manufakturę. Koziny będą natomiast istotne dla zachodniej części miasta oraz połączeń kierowanych w stronę Łodzi Żabieńca.
Nie traktowałbym tych stacji wyłącznie jako punktów dla osób dojeżdżających do pracy. Dla odwiedzających Łódź oznaczają one możliwość wysiadania bliżej atrakcji, bez konieczności rozpoczynania każdej wizyty od przejazdu przez dworzec autobusowy lub tramwajowego węzła przesiadkowego.
Dlaczego ten tunel jest potrzebny pociągom
Łódź ma układ kolejowy, w którym główne stacje długo działały bardziej jak osobne końcówki tras niż elementy jednego, płynnego systemu. Tunel ma stworzyć ciągłą oś wschód-zachód, dzięki której część pociągów przejedzie przez miasto bez zmiany kierunku i bez postoju końcowego na Fabrycznej.
Dla pasażera może to oznaczać mniej przesiadek. Pociąg z kierunku Koluszek lub Warszawy będzie mógł pojechać dalej przez centrum w stronę Łodzi Kaliskiej, Sieradza albo innych miejscowości obsługiwanych z zachodniej strony miasta. Konkretne relacje i częstotliwość kursów zostaną jednak ustalone dopiero przy tworzeniu docelowego rozkładu.
Projekt zwiększy również dostępność kolei w aglomeracji. Zamiast dojeżdżać na Fabryczną lub Kaliską, część podróżnych wysiądzie na przystanku położonym bliżej pracy, uczelni, hotelu czy atrakcji turystycznej. To szczególnie ważne w mieście, w którym odległość między dworcem a właściwym celem podróży potrafi zniwelować przewagę pociągu nad samochodem.
Na jakim etapie jest budowa w 2026 roku
Budowa rozpoczęła się w 2021 roku, ale harmonogram został poważnie zaburzony. We wrześniu 2024 roku doszło do katastrofy budowlanej przy ulicy 1 Maja, po której drążenie i część prac na przystankach wstrzymano. Z tego powodu wcześniejsze zapowiedzi uruchomienia trasy w 2026 roku straciły aktualność.
| Okres | Najważniejsze wydarzenie |
|---|---|
| 2021 | Rozpoczęcie głównych prac przy podziemnym połączeniu kolejowym. |
| 2024 | Wstrzymanie robót po incydentach geotechnicznych i katastrofie budowlanej. |
| Luty 2026 | PKP PLK odstąpiły od umów dotyczących głównego tunelu, przystanku Koziny i podstacji trakcyjnej. |
| 2026 | Inwentaryzacja placów budowy, działania administracyjne i przygotowanie wyboru nowego wykonawcy. |
| 2027 | Rok pojawiający się w deklaracjach jako możliwy termin uruchomienia pociągów, ale bez gwarancji rozkładowej. |
Na początku 2026 roku inwestor podjął decyzję o rozwiązaniu kontraktów z firmą PBDiM, wskazując na problemy organizacyjne, finansowe i techniczne. W maju zapowiadano przygotowanie przetargu na dokończenie drążenia, a późniejsze informacje wskazywały na wybór wykonawcy w drugiej połowie roku.
Najuczciwszy wniosek jest taki, że tunel nie jest obecnie gotową trasą kolejową, nawet jeśli część konstrukcji już powstała. Poza dokończeniem brakującego odcinka trzeba jeszcze wykonać instalacje, torowisko, sieć trakcyjną, systemy bezpieczeństwa, prace wykończeniowe na przystankach i odbiory. Dlatego konkretna data pierwszego przejazdu powinna być traktowana ostrożnie.
Co inwestycja zmieni dla pasażerów i miasta
Najbardziej odczuwalna będzie oszczędność czasu. Osoba jadąca pociągiem z Łodzi Widzewa do zachodniej części miasta nie będzie musiała wysiadać na Fabrycznej i kontynuować podróży tramwajem. W sprzyjającym układzie rozkładu jeden pociąg połączy kilka ważnych obszarów miasta.
Skorzystają też podróżni z okolicznych miejscowości. Łódź może stać się wygodniejszym punktem przesiadkowym dla osób dojeżdżających z kierunku Koluszek, Zgierza, Łowicza, Sieradza czy Pabianic, choć efekt zależy od tego, jak przewoźnicy ułożą siatkę połączeń. Sam tunel nie stworzy automatycznie częstych kursów. Potrzebne będą jeszcze odpowiednia liczba pociągów, wolne trasy i dobre skomunikowanie z autobusami oraz tramwajami.
Inwestycja ma również znaczenie dla centrum miasta. Podziemne prowadzenie torów ograniczy konieczność budowy nowych naziemnych korytarzy kolejowych, a przystanki mogą pobudzić ruch pieszy i usługi w ich sąsiedztwie. Jednocześnie przez kilka lat mieszkańcy muszą liczyć się z utrudnieniami przy budowie, zmianami organizacji ruchu i ograniczeniami w rejonie stacji.
Nie oczekiwałbym jednak, że tunel rozwiąże wszystkie problemy transportowe Łodzi. Jeżeli zabraknie częstych połączeń, wygodnych dojść, wind, schodów ruchomych i sprawnych przesiadek, sama infrastruktura nie wykorzysta całego potencjału. Kolej wygrywa wtedy, gdy cała podróż jest prosta, a nie tylko jej podziemny fragment.
Jak rozsądnie planować podróż po otwarciu
Po uruchomieniu trasy warto będzie patrzeć na nią jak na część normalnej kolei regionalnej, a nie jak na atrakcję wymagającą osobnego biletu. Na początku najlepiej sprawdzać konkretną relację i stację wysiadania, ponieważ nie każdy pociąg zatrzyma się na wszystkich trzech przystankach.
- Przy podróży do ścisłego centrum najpraktyczniejszy może być przystanek Łódź Śródmieście.
- W drodze do Manufaktury i rejonu Ogrodowej warto sprawdzić Łódź Polesie.
- Dla zachodnich dzielnic oraz kierunku Żabieńca przydatny będzie przystanek Łódź Koziny.
- Przy przesiadce trzeba uwzględnić czas dojścia między peronem a tramwajem lub autobusem.
- Rozkład jazdy należy sprawdzać dopiero po jego oficjalnym ogłoszeniu, ponieważ obecne mapy i aplikacje mogą pokazywać planowane, lecz nieczynne jeszcze stacje.
Na plac budowy nie można wejść samodzielnie, a podziemne odcinki nie są obecnie przeznaczone do zwiedzania. Jeżeli ktoś chce zobaczyć inwestycję z bliska, powinien korzystać wyłącznie z oficjalnych dni otwartych, komunikatów inwestora albo materiałów udostępnianych przez miasto.
Ja zapamiętałbym przede wszystkim jedną rzecz: łódzka średnica może bardzo poprawić codzienne podróże, ale jej sukces zależy nie tylko od wydrążenia tunelu. Równie ważne będą bezpieczne dokończenie prac, realny rozkład jazdy i dobre połączenie podziemnych przystanków z naziemną komunikacją miasta.
